مراد على شمس
439
با علامه در الميزان ( فارسى )
* تكريم و تفضيل س 416 - منظور از « تكريم » و « تفضيل » و تفاوت بين اين دو با عنايت به آيهء شريفهء « وَ لَقَدْ كَرَّمْنا بَنِي آدَمَ . . . وَ فَضَّلْناهُمْ عَلى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنا تَفْضِيلًا » « 1 » چيست ؟ ج - مقصود از تكريم اختصاص دادن به عنايت و شرافت دادن به خصوصيتى است كه در ديگران نباشد ، و با همين خصوصيت است كه معناى « تكريم » با « تفضيل » فرق پيدا مىكند ، چون تكريم معنايى است نفسى و در تكريم كارى به غير نيست ، بلكه تنها شخص مورد تكريم مورد نظر است كه داراى شرافتى و كرامتى بشود ، به خلاف تفضيل كه منظور از آن اين است كه شخص مورد تفضيل از ديگران برترى يابد ، در حالى كه او با ديگران در اصل آن عطيه شركت دارد . حال كه معناى تكريم و فرق آن با تفضيل روشن شد اينك مىگوييم : انسان در ميان ساير موجودات عالم خصوصيتى دارد كه در ديگران نيست ، و آن داشتن نعمت عقل است ، و معناى تفضيل انسان بر ساير موجودات اين است كه در غير عقل از ساير خصوصيات و صفات هم انسان بر ديگران برترى داشته و هركمالى كه در ساير موجودات هست حد اعلاى آن در انسان وجود دارد . و خلاصه اينكه بنى آدم در ميان ساير موجودات عالم ، از يك ويژگى و خصيصهاى برخوردار گرديده و به خاطر همان خصيصه است كه از ديگر موجودات جهان امتياز يافته و آن عقلى است كه به وسيلهء آن حق را از باطل و
--> ( 1 ) . سورهء اسرى ، آيهء 70 .